Đại biểu Quốc hội tỉnh tham gia phát biểu về Chủ trương đầu tư Chương trình Mục tiêu quốc gia hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 – 2035

Ngày 02/12, tại phiên thảo luận toàn thể của Quốc hội tại Hội trường về dự thảo Chương trình mục tiêu quốc gia (MTQG) hiện đại hóa, nâng cao chất lượng giáo dục và đào tạo giai đoạn 2026 – 2035, đại biểu Chu Thị Hồng Thái, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn, đã nêu nhiều ý kiến tâm huyết, đề nghị Chính phủ tiếp tục hoàn thiện Chương trình để bảo đảm tính khả thi và giữ vững mục tiêu công bằng trong tiếp cận giáo dục.

Đại biểu bày tỏ sự đồng tình cao với sự cần thiết ban hành Chương trình, coi đây là bước cụ thể hóa Nghị quyết số 71 của Bộ Chính trị và thể hiện quyết tâm chính trị trong hiện đại hóa giáo dục. Tuy nhiên, đại biểu lưu ý một số vấn đề lớn cần được làm rõ, trong đó trước hết là cơ cấu phân kỳ vốn. Theo dự thảo, giai đoạn 2031 – 2035 chiếm tới 70% tổng nguồn lực, trong khi giai đoạn 2026 – 2030 chỉ chiếm 30%. Đại biểu cho rằng đây là sự phân bổ chưa hợp lý, bởi giai đoạn đầu phải hoàn thành các mục tiêu nền tảng như kiên cố hóa phòng học, bảo đảm nhà công vụ cho giáo viên vùng khó khăn, nâng cấp các trường cao đẳng, đầu tư cơ sở giáo dục đại học đạt chuẩn.

Các chỉ tiêu nền tảng rất lớn nhưng lại chưa có đủ nguồn lực để tạo chuyển biến rõ rệt trong 5 năm đầu. Điều này có nguy cơ dẫn đến dồn việc, dồn chỉ tiêu sang giai đoạn sau và không bám sát yêu cầu của Quốc hội. Đại biểu đề nghị tăng tỷ trọng vốn cho giai đoạn 2026 – 2030 và ưu tiên bố trí nguồn lực cho vùng dân tộc thiểu số, miền núi, biên giới  những nơi có nhu cầu đầu tư cấp thiết nhất.

Về cơ chế vốn đối ứng của các trường đại học, cao đẳng, đại biểu cho rằng giải trình của Chính phủ chưa làm rõ năng lực tự chủ tài chính của từng nhóm trường. Nếu yêu cầu đối ứng cao, các trường có thể phải tăng học phí hoặc mở rộng thu dịch vụ, ảnh hưởng trực tiếp đến sinh viên nghèo và vùng khó khăn. Đại biểu kiến nghị điều chỉnh mức đối ứng theo năng lực thực tế và chỉ giao nhiệm vụ cho các cơ sở có đủ điều kiện đào tạo theo chiến lược ngành.

Một vấn đề đáng lưu tâm khác là xã hội hóa. Đại biểu cho rằng nhiều địa bàn miền núi, vùng sâu, vùng xa gần như không có doanh nghiệp đủ tiềm lực tham gia; nếu áp dụng cứng tỷ lệ 10% có thể dẫn đến tình trạng huy động đóng góp từ phụ huynh, làm tăng chi phí giáo dục một cách gián tiếp. Đại biểu đề nghị xã hội hóa chỉ áp dụng cho các hạng mục bổ trợ; các hạng mục thiết yếu phải được bảo đảm bằng ngân sách nhà nước để không tạo gánh nặng cho người dân.

Kết thúc phát biểu, đại biểu Chu Thị Hồng Thái đề nghị Chính phủ tiếp tục rà soát, hoàn thiện Chương trình theo hướng khả thi, bền vững, vừa đáp ứng mục tiêu hiện đại hóa giáo dục, vừa giữ vững nguyên tắc công bằng, nhất là đối với học sinh vùng khó khăn.

Phương Thuận